Tłumaczenia a przekład – różnica pojęć i zastosowanie w świecie

Wyceń i zamów tłumaczenie

TŁUMACZENIA A PRZEKŁAD – RÓŻNICA POJĘĆ I ZASTOSOWANIE W ŚWIECIE

Współczesny świat dąży do zacierania lub wręcz obalania granic. Mówi się o świecie zachodnim i wschodnim, o amerykanizacji, europeizacji, multietniczności czy wreszcie globalizacji. Z jednej strony otwierają nam się nowe horyzonty, do wszystkiego mamy coraz mniej ograniczony dostęp, z drugiej zaś strony wciąż nie istnieje (i chyba na szczęście!) taka lingua franca, za pomocą której można by przedstawić wszystkie treści i sprawić, by każdy mógł się porozumieć z każdym. Dlatego też tłumaczenia są i będą nieodzownym narzędziem w poznawaniu nie tylko szeroko pojmowanego świata ale i człowieka i jego wnętrza.

tłumaczenia a przekład - czym się różni

Tłumaczenia a przekład – czym się różni

Przedstawienie roli tłumaczeń we współczesnym zglobalizowanym świecie, wymaga wyjaśnienia dwóch pokrewnych, a jednak funkcjonalnie różniących się terminów. Przekład etymologicznie oznacza przeniesienie (z łac. traslatio od czasownika transferre= przenosić coś z jednej strony na drugą) czyli oddawanie treści tekstu czy wypowiedzi z języka źródłowego, oryginalnego do języka docelowego. Dobry przekład nie może być pozbawiony swojego rodzaju etyki: musi być on maksymalnie wierny tekstowi pierwotnemu, a jednocześnie zrozumiały i w pełni oddający intencję autora, oraz możliwie jak najmniej zmieniony zarówno jeśli chodzi o treść jak i styl oryginalnego tekstu.

Już w starożytnej Grecji zajmowano się sztuką interpretacji zwaną hermeneutyką (od Hermesa- posłańca bogów) uzmysławiając jak wielkie znaczenie ma w przybliżaniu i wyjaśnianiu innych kultur czy też osobistych światów (jak w przypadku poezji) tłumacz. To jeśli chodzi o tłumaczenia literackie. W języku polskim mówiąc o przekładzie ma się na myśli sztukę artystycznego oddania tekstu literackiego podczas gdy tłumaczenie odnosi się raczej do technicznego przenoszenia w formie ustnej lub pisemnej treści o charakterze nie tylko literackim ale też specjalistycznym czy utylitarnym.

Tłumaczenia – rola w współczesnym świecie

Badaniem i tworzeniem teorii tłumaczeń zajmował się niemiecki teolog i filozof Friedrich Schleiermacher, który w eseju „O różnych metodach tłumaczenia” opisał trudność pokonywania przepaści pomiędzy językiem tekstu tłumaczonego dzieła a własnym językiem w celu wiernego oddania znaczenia. Proces ten może się odbywać czy to przez udomowienie (naturalizację) lingwistyczno- konceptualnego świata autora czytelnikowi czy też przeciwnie: przez egzotyzację (alienację). Mówi też o kole hermeneutycznym, figurze interpretacji tekstu, wedle której nie można zrozumieć całości bez zrozumienia szczegółu i na odwrót.

Tłumacz jest więc zarówno badaczem języka jak i artystą słowa, kimś, kto przybliża i otwiera przed nami nowe światy.

Wielkie odkrycia geograficzne a za nimi powszechny rozwój turystyki zapoczątkowały istną rewolucję komunikacji społecznej i dyfuzję kulturową, stając się przyczynkiem światowej globalizacji. Wzrasta współzależność i integracja państw, kultur, gospodarek, tworzy się jeden świat. Jeden a wciąż podzielony ze względu na bariery językowe. Stąd też figura tłumacza profesjonalisty odgrywa znaczącą rolę w przybliżaniu i właściwemu interpretowaniu owego świata.

Sztuka tłumaczenia opiera się na znajomości lingwistyki stosowanej, badaniu terminologii, wyłapywaniu niuansów frazeologicznych i oddawaniu ich w innym systemie językowym w poszanowaniu reguł, którymi ten się rządzi. Jak pisarz tak i tłumacz musi oddawać się swojej pracy w skupieniu, zagłębiając się w treści częstokroć interesujące bardzo wąskie grono odbiorców,napisane w języku nieznanym większości otoczenia. Jak dyplomata musi być tłumacz wyczulony na różnice socjologiczno-kulturowe, które w umiejętny sposób będzie musiał rozwiązać. Jak wykształcony dyletant musi tłumacz znać leksykę i zasady obowiązujące w wąskiej dziedzinie, w której się porusza.

Profesjonalne tłumaczenia branżowe – oknem na świat

tłumaczenia specjalistyczne - światW przypadku tłumaczeń specjalistycznych oprócz wierności oryginałowi i spójności językowej ogromne znaczenie odgrywa przyswojenie lub zweryfikowanie wiedzy, która jest niezbędna dla zachowania poprawności merytorycznej. Tłumacz staje się tutaj rodzajem cennego omnibusa wyspecjalizowanego w wąskich dziedzinach.

Każdy sektor świata tłumaczeń ma swój urok, swoje chwyty, swoje trafne słowa. Posłużmy się przykładem tłumaczeń marketingowych: chwytliwe frazy, slogany, podwójne znaczenia powinny być (znowu!) jak najbardziej zbliżone do oryginału, a jednak drobne niuanse stanowią o jakości takiego tłumaczenia: pośpieszne, niedbałe tracą na skuteczności, tak jak katalog wydrukowany w barwach czarno- białych zamiast w przyciągających uwagę kolorach.

Dlatego tłumaczenia, dobre tłumaczenia biegłych tłumaczy posiadających rzetelny warsztat językowy, oryginalność i kreatywność są nośnikiem komunikatu, który wywołuje zamierzony efekt, są kluczem do sukcesu w otwieraniu okien na szeroko pojęty świat.

Adriana Simoncelli
filologia indyjska

KONTAKT

Zadaj nam pytanie

Biuro tłumaczeń online

ADRES:

Boya-Żeleńskiego 2/7
00-621 Warszawa
+48 793 426 280
biuro@berligo.com

pola z * są wymagane